Aktualizacja: · Opracowanie: Marcel Kuczyński · Jak przygotowujemy poradniki?
Pożyczka a kredyt: najważniejsza różnica
Kredytu udziela bank, a spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa swoim członkom. Zasady opisuje Prawo bankowe. Pożyczki może udzielić każdy: bank, firma pożyczkowa, a nawet znajomy. Podstawą jest wtedy Kodeks cywilny.
Na co dzień oba słowa często znaczą to samo, a banki oferują zarówno kredyty, jak i pożyczki gotówkowe. Dla Ciebie jako konsumenta ważniejsze od nazwy jest to, ile pożyczka albo kredyt kosztuje i co mówi umowa.
Czym jest kredyt?
W umowie kredytu bank oddaje do Twojej dyspozycji określoną kwotę na czas oznaczony w umowie i na ustalony cel. Ty zobowiązujesz się korzystać z niej zgodnie z umową, oddać ją z odsetkami w terminach spłaty i zapłacić prowizję, jeśli umowa ją przewiduje. Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie.
Przed udzieleniem kredytu bank sprawdza, czy będziesz w stanie go spłacić. Jak to wygląda, opisujemy w poradniku o zdolności kredytowej.
Czym jest pożyczka?
W umowie pożyczki pożyczkodawca przekazuje Ci pieniądze na własność, a Ty zobowiązujesz się oddać tę samą kwotę. Pożyczkę możesz przeznaczyć na dowolny cel. Jeśli jej kwota przekracza 1000 zł, umowa wymaga co najmniej formy dokumentowej, np. maila albo podpisanego dokumentu.
Firmy pożyczkowe udzielają pożyczek, nie kredytów. Muszą być wpisane do rejestru prowadzonego przez KNF. Jak to sprawdzić, opisujemy w poradniku jak sprawdzić pożyczkodawcę.
Kredyt gotówkowy a pożyczka gotówkowa
W bankach spotkasz obie nazwy: kredyt gotówkowy i pożyczkę gotówkową. Obie umowy są kredytem konsumenckim, więc dają Ci te same prawa. W praktyce różnice między konkretnymi ofertami są większe niż różnica w nazwie: inna kwota, okres, koszty i wymagania.
Dlatego porównuj oferty po tym, co naprawdę kosztują: po RRSO i całkowitej kwocie do zapłaty przy tej samej kwocie i okresie spłaty.
Kredyt hipoteczny a pożyczka hipoteczna
Tu różnica dotyczy przede wszystkim celu. Kredyt hipoteczny bierzesz na mieszkanie albo dom, np. na zakup albo budowę. Pożyczkę hipoteczną możesz przeznaczyć na dowolny cel. Obie zabezpiecza hipoteka na nieruchomości, więc przy braku spłaty bank może dochodzić pieniędzy z tej nieruchomości. To produkty na duże kwoty i długie lata, więc przed podpisaniem umowy dokładnie porównaj koszty i warunki.
Pożyczka od rodziny albo znajomego
Pożyczka od osoby prywatnej też jest umową pożyczki z Kodeksu cywilnego. Jeśli kwota przekracza 1000 zł, spiszcie ją co najmniej w formie dokumentowej. Najlepiej zapisz w niej kwotę, datę przekazania pieniędzy i termin zwrotu, żeby uniknąć nieporozumień. Ustawa o kredycie konsumenckim nie obejmuje takiej pożyczki, bo znajomy nie pożycza pieniędzy w ramach działalności.
Co łączy pożyczkę i kredyt?
Ustawa o kredycie konsumenckim obejmuje zarówno umowę pożyczki, jak i umowę kredytu, jeśli zawierasz ją jako konsument. Niezależnie od nazwy:
- reklama z informacjami o kosztach musi zawierać RRSO i przykład reprezentatywny,
- przed umową dostajesz formularz informacyjny z kosztami dla Twojej pożyczki,
- pożyczkodawca musi ocenić Twoją zdolność kredytową,
- od umowy możesz odstąpić w ciągu 14 dni,
- możesz spłacić wcześniej, a koszty zmaleją: szczegóły w poradniku o wcześniejszej spłacie.
Pożyczka a kredyt w tabeli
| Cecha | Kredyt | Pożyczka |
|---|---|---|
| Kto udziela | Bank, a SKOK swoim członkom | Każdy: bank, firma pożyczkowa, osoba prywatna |
| Przepisy | Prawo bankowe | Kodeks cywilny |
| Cel | Ustalony w umowie | Dowolny |
| Forma umowy | Na piśmie | Co najmniej forma dokumentowa powyżej 1000 zł |
| Prawa klienta | Obie: ustawa o kredycie konsumenckim | |
Co wybrać: pożyczkę czy kredyt?
Sama nazwa niewiele mówi o tym, która oferta jest lepsza. Zacznij od potrzebnej kwoty i okresu spłaty, a potem porównaj oferty na takich samych warunkach. Orientacyjną ratę policzysz w kalkulatorze raty, a oferty z RRSO zobaczysz w rankingu pożyczek. Przy dłuższej spłacie przyda Ci się też strona o pożyczkach ratalnych.
Stan prawny
Opisujemy przepisy obowiązujące we wrześniu 2026 r. Polska musi wdrożyć nową unijną dyrektywę o kredycie konsumenckim, która może zmienić część zasad, np. zakres ustawy.
